Bel Ağrısı

Eğer belinizde ağrı varsa bu şikayetten muzdarip olan tek kişi siz değilsiniz. Nöfusun %75 ila 80 kadarı hayatının bir dönemine bel ağrısından muzdarip olmuşlardır. Bel ağrısı sıkıntılı ve hastayı hareketsiz kılan bir rahatsızlık olmasına rağen %90 hasta cerrahi yapılmadan iyileşebilir. Fakat hastaların % 50 side en az yılda bir tekrarlayan bir bel ağrısı tekrarlaması söz konusudur.

Lomber spine

Lomber spine kalça ile kaburgalar arasındaki beş adat bel omurları tarafınan oluşturulur. Omurlar arasında disk denilen küçük yastık bulunmaktadır. Bu diskler yuvarlak ve düzdürler etrafı annulus denilen sert fibröz tabaka ile sarılmış olup içerisi yumuşak jel ile doldurulmuştur, bu kısma ile nükleus pulpozis denilir. Omurganın etrafı ise sert liamentlerle sarılmıştır.
Bel aürısının en sık rastlanılan sebepleri
- Bel fıtığı
- Lomber spinal stenoz (lomber dar kanal)
- Osteoartrıt

Bel ağrısında teşhis

Tanı beyin cerrahı tarafından hastanın hikayesi, muayene bulguları, yapılan tetkiklerin sonuçlarına göre konulur. Bazı hastalar muayene sonucuna göre konservatif tedavi yapılır bunlardan faydalanmazsa veya bulguları ileri düeyde ise aşağıdaki testler yapılır

1. direk röntgen grafisi: kemik yapıyı ve kemikteki problemler ile aksın pozisyonunu göstermeye yarar
2. bilgisayarlı tomografi: spinal kanalın çapını ve kemik yapı ile diskin durumu hakkında bilgi verebilir
3. MRI: disk sinir kord ve ligamentle gibi yapıların 3 boyutlu olarak gösterilmesi iiçin önemli bir yer tutmaktadır
4. Myelografi: MRI öncesi dönemde kullanılan bir testti halen pek kullanılmamaktadır.
5. EMG ve sinir iletim çalışmaları: periferik sinir ve kastaki elektrik uyarısı ölçülerek değerlendirilir. Sinirdeki hasarlanmayı göstermesi açısından önmelidir.

Konservatif (cerrahi dışı) tedavi seçenekleri

Tedavi seçeneği olarak fizyoterapi, bel egzersizleri, ağırlık azaltma, steroid enjeksiyonu (epidural steroid) nonsteroidal antienflamatuar ileçlar, rehabilitasyon ve aktivitenin sınırlandırılması olarak sayılabilir. Bütün bu tedavilerin amacı beldeki ağrıyı gidermek ve sinirdeki olan enflamasyonu iyileştirmektir. Cerrahiyi düçünmeden önce 4 ila altı hata konservatif tedavi denenmelidir.
Eğer bel ağrısı travma sonrasında oluştu ise hemen doktora müracaat edilmeli. Eğer travma sonrasında ağrıya ilaveten güçsüzlük benzeri nörolojik defisit varsa ozaman acil olarak hastaneye müracaat edilmelidir. Eğer nörolojik defisit yoksa evde birkaçgün istirahat ile antienflamatuar alınmalıdır.
Eğer şikayetler 3-4 gönlik istirahata rağmen iyileşmiyorsa ozaman tekrar doktora müracaat edilmelidir. Eğer muayene sonrasında sinir kökü basısı bulguları varsa görüntüleme tetkikleri yapılmadıysa bunlar istenmelidir.

Cerrahi ne zaman  gereklidir

Konservatif tedaviden faydalanma olmadıysa cerrahi düşünülebilir. Aşağıdaki bulgular varsa hasta cerrahi için aday olabilir:

1. bel ve bacak ağrısı normal aktiviteyi sınılandırıyorsa veya yaşam kalitesini bozuyorsa
2. bacakta kuvvetsizlik uyuşukluk gibi ilerleyici nörolojik defisit oluyorsa
3. norma gaita ve idrar fonksiyonu kaybolmuşsa
4. ayağa kalkma ve yürüme sizi zorluyorsa
5. ilaç ve fizik tedavi fayda sağlamıyorsa
6. cerrahi yapmaya engel bir hastalığınız yoksa

Eğer cerrahi önerilecekse hastalığınızın durumuna göre yapıacak seviye belirlenmeli bununla beraber hastada füzyon denilen amelliyat yapılacaksa ona göre plak ve vidalar hazır bulundurulmalıdır.
Bel fıtığı ameliyatlarında hastaların %90 dan fazlasında ameliyat önceki ağrılarında azalma ve iyileşme görülür. Hastalara tamamen iyileşeceklerine dair geranti vermek bu ameliyatlar için uygun değildir.

Mekanik Bel Ağrısı

Bel kaslarının gerilmesi yada burkulması en sık rastlanılan bel ağrısı sebebidir. Normalde bel kasları kasılı durumda vücudu taşırlar fakat anormal hareketlerlebu kasılı kasların zedelenmesi ile bu hadise oluşur. Burada kasdaki yırtılma yada kasın ligament aracılığıyla kemiğe yaptığı bağlantı yırtılır bu genellikle ani yüklenme yada çok aşırı kullanılmaya başlı olarak gelişmektedir.

Bel kasları kasılıp burkulunca etraftaki yumuşak dokuda enflamasyona nedenolur buda sinirleri irrite ederek ağrıya sebep olur, buda haslarda spazma neden olur
Omurga aksını üç adet kas grubu destek olur:

1. ekstansör kaslar (beli geriye eğmeye yarayan kaslar) (bel ve kalça kasları)
2. fleksğr kaslar (beli öne eğmeye yarayan kaslar) ( abdominal kaslar ve iliopsoas kası
3. oblik yada rotator kaslar (yan tarafarda bulunan kaslar)

Şikayetler

1. bel ağrısı sadeve kaba ete doğru yayılır baldır ve bacaklara yayılmaz
2. bel kaslarında sertlik ve hareket kabiliyetinin azalması
3. normal yürümenin yapılamaması bir tarafa eğik yürüme
4. kas spazmının istirahat yada hareketle olması
5. ağrının en fazla 10-14 gün sürmesi

Teşhis için yapılan testler
Genellikle görüntüleme testlerine gerek yoktur eğer iyileşme olmuyorsa yada 2 haftadan fazla sürüyorsa. Altta yatan bel fıtığı olup olmadığının tespiti önemlidir.

1. direk röntgen grafisi: kemik yapıyı ve kemikteki problemler ile aksın pozisyonunu göstermeye yarar bu sekile herhangi bir tümör enfeksiyon yada kırık olup olmadığı ortaya konulur
2. MRI: disk sinir kord ve ligamentle gibi yapıların 3 boyutlu olarak gösterilmesi iiçin önemli bir yer tutmaktadır

Tedavi

Kısa süre için yatak istirahati önermekteyiz bu süre 1-3 gün arasıdır. Uzun istirahat kasın gücünün kaybolmasına kas sertliğinin artmasına ve hastadaki ağrının artmasına neden olmaktadır. İlaç olarak non-steroidal antiinflamatuarlar verilir
Fizik tedavi önerilebilir ve burada yapılan tedaviler: pelvik çekme, hafif masaj, buz ve sıcak tedavisi, ultrason, elektrikle kas uyarılması ve germe egzersizleri yapılabilir bunun yanında non-steroidal antiinflamatuarlar ve kas gevşeticileri uygun olur.

Prognoz

Prognoz mükemmeldir genelllike bu şekildeki kas burkulmalarında tam iyileşme olur. Hastaların %90 kadarı bir ay içinde tam olarak iyileşir. Evde de buz ve sıcak uygulaması alevlenen ağrılarda non-steroidal antiinflamatuarlarla beraber uygulanabilir. Tekrarlayıp kronik hale gelmemesi için alışkanlıklarımızı değiştirmeliyiz

Hastalığı önlemek için ip uçları

Aşağıdaki ipuçları hastalığın engellemesi için faydalı olacaktır

• karın kaslarını güçlendirici egzersizler bel kaslaının güçlenmesi için önemli yer tutarlar. Yüzme, tempolu yürüme, sabit bisiklet, gözel aerobik egzersizler olup bl yük bindirmezler
• ağır malzemeleri çömelerek kaldırmanız uygun olur
• otururken ve ayatayken düzgün postürünüzükoruyun
• eğer sigara içiyorsanız sigarayı bırakın çünkü sigara ateroskleroz yapar ve diskte dejenerasyon ile bel ağrısında artışa neden olur
• stresli ortamlardan kaçının çünkü sters kas spazmını artırarak ağrınızın artmasına neden olur
• sağlıklı kiloda olmalısınız

 

Bu yazıdaki bilgiler genel bilgi vermek amacı ile hazırlanmış olup bir doktordan alınan bilgilerin yerine kullanılamaz.

© Buradaki bilgilerin herhangi bölümü veya tamamı Prof. Dr Ersin Erdoğan’ın müsaadesi olmadan kullanılamaz veya çoğaltılamaz