Gergin Omurilik Sendromu

Myelomeningosel / Lipomyelomeningosel

Gergin omurilik sendromu omuriliğin spinal kanaldaki hareketini engelleyen bir şekilde tutulmasıyla kendini gösteren bir nörolojik hastalıktır. Bu yapışıklıklar omuriliğin aşırı gerilmesine neden olur.  Bu sendrom yakın olarak spine bifida ile ilişkilidir. Spina bifida nedeniyle doğumdan hemen sonra ameliyat yapılan çocuklardan % 30 ila 50 sinde gergin omurilik sebebiyle tekrar ameliyat gerekmektedir.

Normalde omurilik L1 ve L2 omurgalarının arasındaki disk hizasında sonlanmaktadır spina bifidada (myelomeningosel) omurilik sırttaki açıklığın derisine yapışır ve omuriliğin yukarı hareket etmesini engeller ve omur ilik aşağıda kalır. Lipomyelomeningoselli hastalarda omuriliğin son noktasında yağ dokusu vardır ve tekal sak denilen su dolu boşlukta yüzer.
Spinal kanalın üzerindeki cilt açıklığı doğumdan sonra kapansada spinal kord aynıyerinde kalır. Çocuk büyümeye devam eder ama kord yani omurilik gerilmeye başlar ve buda omuriliğin beslenmesini sağlayan damarların gerilmesi ile beslenme bozukluğuna yol açar.

Primer sebepler

Yukarda belirtildiği gibe myelomeningosel ve lipomyelomeningoselden başka aşağıdaki sebeplerde gergin omuriliğin diğer sebepleri arsında sayılabilir;

1. dermak sinüs traktı (nadir konjenital deformite)
2. diastometamyeli (split kord malformasyonu (ayrık omurilik malformasyonu))
3. lipoma (iyi huylu yağ dokusunun büyümesi)
4. Tümör
5. Kalın / gergin filum terminale
6. Spinal travma hikayesi
7. Spinal cerrahi hikayesi

Çocuklardaki şikayet ve bulgular

1. belde bir lezyonun olması
2. belde yağlı tümör yada ciltte iceri giren çukur olması
3. belde cilt renginin değişik olması (pembe kırmızı)
4. belde bir bölgenin anormal kıllanması
5. aktivite ile bel ağrısı olması ve dinlenince geçmesi
6. özelikle bacağın arkasında olan bacak ağrısı
7. bacaklarda uyuşma ve karıncalanma olması
8. bacak gücünde azalma
9. yürümede bozulma
10. ilerleyen yada tekrarlayan kas spazmı olmasıbacak deformiteleri
11. omurgada hassasiyet
12. skolyoz (omurganın S şeklinde kıvrık olması)
13. mesane ve gaita problemleri

çok nadir olarak bu durum erişkinliğe kadar teşhis edilemez. Bazı olgularda omurilikteki gerginlik artaral olmayan idrar ve gaita problemleri ortaya çıkabilir.

Teşhis

Gergin omurilik sendromundan şüpheleniliyorsa aşağıdaki testler yapılabilir

1. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI): üç boyutlu olarak bütün anatomiyi göstermek mümkün olabilir. Sinirler etrafdaki dokular çok güzel görünür.
2. Myelografi: eskiden uygulanan yöntem olup halen uygulanmamaktadır.
3. Bilgisayarlı tomografi (BT yada CT): myelogram ile beraber MRI yapılamadığı durumlarda kullanılabilir.
4. Ultrason (USG): ses dalgaları kullanılarak yapılan bu yöntem ile ultrason probu ile açıklıktan omurilikteki anatomi gözden geçirilebilir.

Cerrahi

Gergin omuriliğin serbestleştirilmesi kötüleşmeyi gösteren klinik bulgular varsa yapılmalıdır. Cerrahide yapılan omuriliği tutan yapışıklıkların serbestleştirilmesidir. Bazen laminektomi ile küçük kemik parçasının çıkarılmasına ihtiyaç olabilir bu sayede daha önceki ameliyatta açılmış olan duranın sağlam kenerlerı bulunur ve bu kısımdan dura açılır mikroskop büyütmesi ile omurilik yapışıklığı serbestleştirilir ve sonra dura tekrar kapatılır.

Çocuklar genellikel normal aktivitelerine birkaç hafta içinde dönerler. Kaybolan kas ve mesane fonksiyonunun geri dönmesi ameliyat öncesi olan defektin büyüklüğü ve süresine bağlıdır. Cerrahinin komplikasyonları %1-2 arasındadır. Komplikasyonar; enfeksiyon, kanama, omuriliğin zedelenmesi ki buda hastanın nörolojik biraz daha kötüleşmesine neden olur. Birçok çocukta bir kez ameliyat ile serbestleştirme sağlanır. Tekrarlayan semptomu olan hastalarda tekrar cerrahi yapılabilir bu olgular toplam olguların % 10 ila 20’sini yapar.

Bu yazıdaki bilgiler genel bilgi vermek amacı ile hazırlanmış olup bir doktordan alınan bilgilerin yerine kullanılamaz.

© Buradaki bilgilerin herhangi bölümü veya tamamı Prof. Dr Ersin Erdoğan’ın müsaadesi olmadan kullanılamaz veya çoğaltılamaz