Konküzyon
Konküzyon denilen beyin yaralanması ile ifade edilen travma sonrasında normal beyin fonksiyonlarının geçici olarak kaybolması ifade edilmektedir. Genellikle kafayı çarpma ile olmaktadır. Kafada yada yüzde morarma yada kesikler olabilir fakat genellikle travmanın izi yoktur. Birçpk insan konküzyonda şuur kaybının olduğunu zanneder fakat gerçekte böyle değildir. Bir çok vakada hastalar şuurunu kaybetmezler. Tıbbi olarak konküzyonu tanımlarsak; mekanik kuvvet yada travma sonucunda ani ve geçici olarak beyin fonksiyonlarının değişmesidir yani, mental durumda ve şuur seviyesinde değişmedir. Konkuzyondaki hastalar travmanın hemen öncesini, anını ve sonrasını hatırlamazlar ve konfüzedirler. Konküzyon, hafıza, karar verme, refleksler, konuşma, denge ve kas koordinasyonunu etkiler. İlk müdahalei yapanlar beyin fonksiyonlarını değerlendirmek için hangi yılda olduğumuzu ve ondan geri saymayı hastadan isteyebilirler.Hafif konküzyonlar dahi hafife alınmamalıdır. Genelde tek bir konküzyon beyne hasar vermemektedir. Tekrarlayan konküzyonlar hastalarda kalıcı hasarlara neden olabilir.
Şikayet ve bulgular
Üç tipik özelllik konküzyonda önemlidir;
düşünmenin analitik özelliğinin kaybolması
farkındalığın bozulması
hedefe yönelik hareketlerin yapılamaması
konküzyondaki diğer şikayet ve bulgular
devam eden başağrısı
görme bozuklukları
baş dönmesi
bulantı ve kusma
denge bozukluğu
konfüzyon
hafıza kaybı
kulak çınlaması
konsantrasyon zorluğu
ışığa hassasiyet
koku veya tat duyusunun kaybı
eğer yukardakilerden bir yada birkaçı kafa çarpması sonrasında olursa beyin cerrahına müracaat edin.Konküzyon ve kafa travması Beyin normade etrafını saran beyin omurilik sıvısı tarafından sarılmıştır. Beyin jelatine benzer yapısı nedeniyle dışardan gelen travmalara açıktır. Kafa kemiği beyini korur fakat her travmayı absorbe etmez.Ani travmalar yada düşme sonucunda kafayı çarpma durumlarında beyin kafanın iç tabakasına çarpıp zıplar. Bu olayda beynin yüzeyi travmatize olur damarlar yırtılır yada sinir lifleri hasara uğrar. Bazen çarpma tomografide görülmeyen mikroskopik hücresel hasara neden olur. Ciddi olgularda beyinde ödeme başlı şişme olur. Kafa tası içinden beyin genişleyemediği için bu şişme beynin kendi kendini ve damarlarını sıkıştırır. Kan daöarlarının sıkışması sonucunda beyin yeterli kan ve dolayısıyla oksijen ve glikoz alamaz. İnme gerçekleşir. Travmalar sonrasında beyin şimesi olması olayın kötüye gitmesindeki en önemli faktördür. Kafanın travmaya maruz kalması ciddi başlangıç hasarına neden olur. Kontüzyon ile tanımlanan beyinin travma ile kanama ve ödemle kendini gösteren ezilmesi ve yara bere olmasına verilen isimdir. Kafa kemiğinde kırıklarda olabilir. Sadece kafa kırığı genellikle çok ciddi bir hadise değildir fakat kırılan kafa kemiği beyin zarının ve beynin yırtılmasına neden olur. Beyin hematomu denince beynin etrafında kan pıhtısı oluşması anlaşılır. Eğer aktif kanama devam ederse hematom genişleyebilir. Beyin şişmesi gibi kapalı kutu olan kafa tası içinde kanamanın artması kafa içi basıncının artmasına ve beynin sıkışmasına neden olur. Bazı kanamalar cerrahi acil sayılır. Bazı hematomlar çok küçük olup zamanla büyüme gösterir ve günler yada haftalar sonrasında tedavi gerektirebilir. Ciddi beyin yaralanmalarında dikkat edilmesi gereken şikayet ve bulgular:
ağrı: devamlı yada tekrarlayan ağrı
motor fonksiyon bozukluğu: hareket fonksiyonlarının kontrolünde, koordinasyonunda bozulma yada dengezilik
duyu: işitme duyma veya görme yetisinde bozulma; baş dönmesi; ışığa ve sese aşırı duyarlılık
kognitif: dikkat yeteneğinin kısalması; hemen dağılması; söylenecek olanların iyi seçilememesi; oryantasyon bozulması;konfüzyon yada diğer nöropsikiatrik defekler.
konuşma: doğru kelimeyi seçmede zorluk; kelimelerin seçilmesinde zorluk, bozuk konuşma
eğer yukardaki bulgular varsa acil bir yardım alınmasında fayda vardır.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgi vermek amacı ile hazırlanmış olup bir doktordan alınan bilgilerin yerine kullanılamaz.
© Buradaki bilgilerin herhangi bölümü veya tamamı Prof. Dr Ersin Erdoğan’ın müsaadesi olmadan kullanılamaz veya çoğaltılamaz