Pozisyonel Plagisefali (plagiosefali)
Çocuk Pozisyonel plagisefali (plagiosefali)
Pozisyonel plagisefali (plagiosefali)
Pozisyonel plagisefali beğin kafasının belli bölgelerinin düzleşmesi ile ortaya çıkan görüntü bozukluğudur. Oksipital plagisefali bebeğin sırtüstü yatırılması ile bebeğin başının arka kısmının bir tarafının düzleşmesi ile kendini gsterir. Düz bir alan hızlıca kendini birkaç ay içinde gösterir. Bakıldığında bebeğin bir kulağının daha önde olduğu görülür. Şiddetli olgularda kafanın arkasının düz olduğu kısımda alın yüz ve çenenin öne doğru çıkıntı yaptığı görülür. Plagisefalinin diğer sebebi ise kraniosinostoza bağlı olmasıdır. Kraniosinostozda kafa kemikleri arasında fibröz bant şeklinde bulunan eklemin yapışması ve esneyememesi sözkonusudur. Muayenede bu olayın ekarte edilmesi önemlidir.
Plagisefalinin (plagiosefali) sebepleri
Az miktarda yenidoğanın doğuştan plagisefalisi vardır. Bunlar genellikle multibl prematür doğuman yada ana rahminde bulunurken ki şekil bozukluğuna bağlıdır. Bu doğuştan olan deformiteyi önlemenin yolu yoktur. Bebeğin kafası doğum kanalından geçeceği için yumuşak ve şekil alabilir özelliktedir ve yeni doğan bebeklerin birçoğunda doğum travmasına bağlı olarak değişik kafa şekli görülebilir. Bu hadise 6. haftaya kadar düzelir. Bazı yenidoğanlar hep aynı tarafa yattıkları için plagisefali başlar. Doğumsal tortikollisi olan bebeklerde (boyun kaslarının bir tarafta kısa olmasına bağlı boynunun eğri olması durumu) bebek başını diğer tarafa çeviremediği ve hep aynı pozisyonda yattığı için plagi sefali gelişirç bu durum germe egzersizleri ile düzeltilebilir nadiren cerrahi gerektirir.
Pozisyonel plagisefali riski aşağıdaki basit önlemlerle azaltılabilir:
- Yeni doğanın gözlem altındayken yüzükoyun yatırılarak onynanması. Bu bebeğin sırt boyun ve omuz kaslarının güçlenmesine neden olacaktır.
- Beşikte yatan bebeğinizi belli aralıklarla değişik pozisyonlarda yatırınız yada aynı pozisyonda yatmadığını kontrol ediniz. Örneğin birkaç gün yatırıken ayağı beşiğin bir tarafındayken birkaç günde beşiğin diğer tarafına yönlendirin.
- Bebek uyanıkken araba bebek koltukları, bebek arabası, yada yürüteçlerde uzun süreli tutmayın
- Bebeğinizi sık olarak kucaklayınız ve bir tarafınızda istirahat ettiriniz.
- Bebeğin beşşiğinin yerini değiştirinki bebek pencereye yada kapıya değişik açılardan baksın.
Tedavi seçenekleri
Olguların hemen hemen çoğunda düzleşen alan çocuğun normal gelişimini yada zekasını etkilemeyecektir. Çocuk oturmaya ve yürümeye başlayınca bası yapan sebepler ortadan kalkar ve bebekdeki deformite iyileşmeye başlar. Tam düzelmese bile hafif düzleşme çocuk büyüyünce saşların uzaması ile belli olmamaya başlar. Alındaki asimetri genellikle tamamen toparlar. Çocukta yüzde asimetri çocuğun yemesine ve çocuğun şekil bozukluğu kendine güvenine zarar veriyorsa cerrahi yapılabilir.
Pozisyonel tedavi işe yaramadıysa kask ve bant tedavisi uygulanır. 1979 da ilk kez kullanılan şekillendirici kask, bebeğin kafasına olması gereken normal kafa şekline göre dizayn edilmiş kasklardır. Dinamik kasklarda (DOC band®) hastanın büyümesini istenilen bölgenin boş istenmeyen bölgenin ise destekli olarak yapılmasıyla elde edilmiştir.
Kask yada bant kullanılacaksa hastanın 5 aylık civarında olması uygun olur. Tedavi süresi 2 ila 6 ay arasında değişebilir.